Het spookt aan de Pacific

025 Chili van Copiapo naar grote hoogteDe letterlijke vertaling in het Engels: Piss Water, in onze taal één s minder, dat was onze bestemming!! Toegegeven, dat klinkt niet erg aanlokkelijk maar in het Spaans krijgt het onmiddellijk iets melodieus:
PISAGUA, een prachtige naam.
Er zijn van die plekken waar een toerist niets te zoeken heeft. Er zijn van die plekken die je nooit vergeet. Pisagua voldoet aan alles.

Als ik Pisagua uitspreek, betrap ik me op kippenvel, een ordinair Nederlands woord, nietwaar? Maar op zijn Spaans HORRIPILACIÓN. Geweldig!! Maar waarom toch steeds naar dat Spaans? Pisagua ligt in Chili en het is bijzonder, op meer dan één manier.

Chili had voor mij altijd al een sterke aantrekkingskracht. Zo ver weg gelegen, zo langgerekt, zo onbekend en zo’n vervelende historie. In 2008 was het zover, Chili stond op het programma. En als je dan 3 weken gaat moet je kiezen, 4000 kilometers in lengte, Santiago in het midden: gaan we omhoog of omlaag? Woestijnen wogen het zwaarst in deze keuze, het noorden dus.

Het is zo ongeveer de langste non-stop vlucht vanuit Europa die er bestaat. Vanuit Madrid een uurtje of 14 vervelen. Bij het ochtendgloren op 4 april 2008, een prachtige herfstdag, arriveerden we in Santiago de Chili en we namen onze Nissan Patfhinder in ontvangst, een stoere 4×4 bak want dat zouden we nodig hebben tijdens onze privé-Dakar-trip. Én, beste oplettende lez139 Chili Salar de Surireer, Patfhinder heb ik niet fout geschreven, zo stond het op onze truck, heel bijzonder maar daarop was het fout “geschreven”, een slecht voorteken? Zou die ons Pat kunnen Fhinden? Om 08:00 uur ’s morgens zaten we al op de 5 naar het noorden. Goed en wel buiten Santiago begon de desert. Mooi, mooi, mooi!

Droog dus en zo’n 1500 km verder hadden we het genoegen op de droogste plek ter wereld te zijn, de Atacama desert, op grote hoogte waar de lucht donkerblauw is. Het heeft er sinds mensenheugenis niet geregend, zelfs niet toen wij er waren! Wat waren we onder de indruk van de enorme hoogte, de Altiplano op 4500 meter, waar je de schaarse zuurstof moet delen met je auto, die er eigenlijk geen zin meer in heeft. Waar de zoutvlaktes en de majestueuze flamingo’s ons betoverden en waar het Laguna Miscanti je een brok in de keel bezorgde door zijn onwaarschijnlijke schoonheid. Ja, de natuur kan je tot tranen brengen, het is echt waar.

Thuis had ik de meeste overnachtingen al geregeld. Maar goed ook trouwens, want daar waar ik het niet geregeld had was de Patfhinder ons matras, zo bleek plotseling. Maar voor de overnachting in Pisagua had ik thuis al gebeld, een soort Bed & Breakfast. Wat trok ons op die plek aan? De naam? De bizarre omschrijving? De historie? Of de madame die ik belde en het feit dat ze Frans sprak. Hoe dan ook, op een dag was Pisagua onze bestemming.

Ik ga er wat over vertellen:
We leerden vroeger op school al dat Chili bekend was vanwege salpeterzuur, ook wel nitraat genoemd, een kleine verwijzing naar vervuild piswater is hier op zijn plaats. Pisagua is er groot door geworden. Er woonden ooit vele duizenden mensen, het was een havenstad van betekenis en schepen uit de hele wereld meerden aan, er waren nitraatmijnen en er was werkgelegenheid te over. Pisagua was het eindpunt van een spoorlijn die met drie zig zag sporen af moest dalen naar zeeniveau, de Andes loopt hier uit tot in de oceaan. Maar de mijnen zijn gesloten, zoals zovelen in Chili, het verval trad in eind 50-er jaren.

Pisagua: veel eerder was er La Guerra del Pacifico oftewel the Battle of Pisagua.
Wie heeft er niet van gehoord?
Niemand!

Pisagua: “one of the most beautiful cities on the Southern Pacific Coast”, zo las ik.

Als je nu Pisagua nadert, na een miezerige verwijzing vanaf die 5,  rijd je in een onheilspellende leegte, de omgeving kaal, zand, een bizarre weg waar geeneens plaats voor is, scherp dalend, je iedere keer afvragend waar dit gaat eindigen, een zwart lint in het geel. En dan plotseling, een magnifique contrast, een helblauwe Pacific Ocean steekt af tegen het gele landschap. Maar waar is Pisagua? Op het aller- allerlaatst, als je al denkt dat de oceaan jouw graf zal worden,091 Chili  bijna in Pisagua daal je enorm stijl af en warempel, daar diep beneden ligt een kleine stad. Wat eentoning van kleur maar de helblauwe kerktoren maakt wat goed. Jij daalt, de verbazing stijgt en aangekomen moet je even bekomen van wat je ziet. Grote gebouwen, eens van een ongekende grandeur, dat zie je zo, maar nu vervallen en in een belabberde staat. Het station geheel verpieterd, een theater als bouwval, straten leeg, een eenzame hond, wat is dit? Een ware spookstad. Er wonen nog 260 mensen.

En wij logeerden bij twee van hen. Een B&B zo bijzonder, pal aan de oceaan. Een rommeltje van jewelste, maar schoon en vreselijk aardige mensen. Ik zie ons nog zitten in een schommelbankje, zicht op de oceaan, waar een humpback whale en haar jong ons vermaakte en de pelikanen in het water doken. Hoe is het met jullie horripilación? Madame verwende ons met een fantastisch maal.

De wandeling door het stadje was een aparte belevenis, toch af en toe wat tekenen van bewoning, muziek achter een verveloze deur. De rit s’avonds naar het kerkhof klinkt wat duf, behalve als je er over leest en het ziet. Een eenzame plek, houten kruizen, 190 Chili terug in Pisagua kerkhofmassagraven. In de Pinochet tijd, eigenlijk gisteren dus, herbergde Pisagua een concentratiekamp, waar vele politieke gevangenen zijn geëxecuteerd. De wind, het wapperen van een gerafelde vlag, het huilen van een zeehond heel ver weg maar toch overheerst een akelige stilte en eenzaamheid, deze bizarre omgeving maakt je heel klein. Wat heeft zich hier afgespeeld?

De ligging van Pisagua is zo bijzonder dat het voor altijd in mijn geheugen gegrifd staat.
Toen we de volgende morgen weer verder gingen, was onze laatste vraag of we een aant092 Chili Pisaguaal dagen later, op zaterdag, weer terug mochten komen. Terugkomen is niet echt onze gewoonte maar a) we misten nog een overnachting en dat Nissan-matras was niet goed bevallen en b) het was eigenlijk te indrukwekkend om al weer te gaan. Toen Madame aangaf dat dit jammergenoeg niet ging omdat ze zelf niet thuis zouden zijn, was de teleurstelling toch van korte duur, want ze stelde voor dat we tóch maar moesten komen. Ze zou alles open laten, dan konden we zelf onze gang gaan in hun huis. “Laat het geld maar achter”.

En eten konden we bij Antonia, de buurvrouw met een spookrestaurant, we waren de enige gasten. Lekker man, zo’n galgenmaal. Op zaterdag herhaalde zich dus de eerder beschreven aankomst en huisden we in, er was niemand thuis, alleen in een spookhuis.

Als je er geweest zou zijn valt het te begrijpen, behalve Hein (die magere) loopt er nauwelijks iemand rond en behalve die 258 buren is er niemand die er iets komt zoeken.

Ja, wij dan.
Om nooit te vergeten.

En op die zaterdag trok Mrs Humpback met junior nog steeds haar baantjes.
Horripilación.

Jan

2 reacties op “Het spookt aan de Pacific

Geef een reactie