Gelden de meeste stemmen? Of…

Gelden de meeste stemmenNoem me niet politiek geëngageerd.

Die wereld met meer hanen dan hennen kan me weinig boeien hoewel ze mij natuurlijk aardig boeien kunnen aanleggen. Toch ben ik heftig in het onderstaande.

Volg me even.
De meeste stemmen gelden!

Trefbal
Ik herinner me als kind dat dit vaak gebruikt werd, in een spel of in de klas. De juf was jarig en hield haar referendum: “Wie van jullie wil dat we vanmiddag gaan knutselen op de andere school in het dorp of wie wil liever dat we hier blijven en in de gymzaal met meester Henk trefbal spelen?”. De uitslag liet zich al raden want de meesten hadden een hekel aan het knutselen op die andere school, terwijl onze eigen meester Henk (achteraf bezien een lapzwans) favoriet was van velen, hij maakte altijd grapjes. Wel eerlijk, want de meeste stemmen gelden. Een keuze die te overzien was, jammer voor de stijve harken uit de klas, ze moesten toch in beweging komen!

Schexit
Stél dat zij gevraagd had “wie van jullie wil dat onze school zelfstandig wordt of wie wil liever dat we aangesloten blijven bij de andere scholen in het dorp?” Oei, daar hebben de kinderen weinig verstand van, dat overzien ze niet. Er moet voorlichting komen. De directeur van de andere school kwam pleiten voor de aansluiting, een man met autoriteit hoor, het was muisstil in de klas. Meester Henk verdedigde later de zelfstandigheid. Leuk zeg. Stemming door de kinderen op onze school, de meeste stemmen gelden. Lekker zelfstandig zijn, het werd een Schexit. Meester Henk had gewonnen, zijn argumenten waren misschien toch niet helemaal koosjer.

De keuze is niet te overzien
Het Financieel Dagblad van afgelopen zaterdag berichtte dat Farage, leider van de anti-EU partij UKIP doodleuk heeft toegegeven met een valse claim campagne te hebben gevoerd. De Britten zouden £ 350 mln per wéék uitsparen als ze geen lid meer zouden zijn van de EU en die kunnen dan naar de gezondheidszorg voor de Britten. Het was een foutje. (Heet hij misschien Henk trouwens?).

Geef de mensen een keuze die ze onmogelijk kunnen overzien en het stemgedrag is al gauw gebaseerd op andere sentimenten. Je hebt geen baan en bent tégen de EU, je bent bang voor de snelle technologische ontwikkelingen en bent tégen de EU, je bent bezorgd over de stroom vluchtelingen, tégen de EU zijn lijkt de enige optie. Of je kunt je dure medicijnen nauwelijks betalen, stemmen tégen dan. Waar stem je nou eigenlijk vóór, of liever gezegd tégen? Wie overziet het? Wie krijgt de aandacht, wie eist de hoofdrol en welke lapzwans bespeelt zijn discipelen?
Wie drijft zijn Wil(ders) door?

Hoezo meerderheid?
De meeste stemmen gelden.
Was ons néé tegen het associatieverdrag met Oekraïne eigenlijk een nee op de vraag die is voorgelegd? Of werd ons sentiment misschien anders gevormd?  Mijn ja won het niet in ieder geval.

De meeste stemmen gelden lijkt zo voor de hand te liggen maar is een slecht democratisch instrument. Daar waar de problematiek voor Jan met de pet (ik dus) niet te overzien is, daar waar meningen door anderen worden ingefluisterd, kan een gemiddelde onwetendheid plotseling een niet gewenste meerderheid bereiken. En wat is meerderheid trouwens in het geval minder dan de helft zou gaan stemmen en wat betekent niet stemmen eigenlijk?  Niet begrijpen? Afkeer?  Geen nut zien? De minderheid líjkt een meerderheid.

Hoe gaan we tellen?
Als je je verdiept in de verschillende kiesssystemen merk je hoe afhankelijk de uitslag van het systeem van tellen is. Er is een klassiek voorbeeld. Laat 9 mensen kiezen voor de gewenste leider A,B of C. De uitslag 4, 3 en 2. Dus A wordt de leider maar is dus door de meerderheid niet gewenst. Geen voorbeeld van een ja/nee referendum maar toch. De meeste stemmen gelden.

Nederland stemt landelijk, de Amerikanen met de Kiesmannen per staat, de Duitsers twee keer en de Fransen in ronden. En er is er niet één onfeilbaar. Het is onderzocht dat als bij de laatste landelijke verkiezingen het Amerikaanse systeem gevolgd zou zijn volgens onze 12 provincies, VVD met een zéér ruime meerderheid gewonnen zou hebben. Geen zware coalitie onderhandelingen. Over het fout of goed daarvan gaat het even niet.

“Het referendum is een democratisch onding” meent de Volkskrant op 15 april 2016.
Het referendum, de volksraadpleging, lijkt het optimum aan democratie, prima voor knutselen en trefbal. De opkomst is hoog, de keuze te overzien.

Als jij het weet mag je het zeggen, dan nemen we dat kiesstelsel voortaan.
En dan gelden de meeste stemmen…..oké?

Jan de Kiesman

DEEL DIT ARTIKEL

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Geef een reactie